Tương lai của tiền kỹ thuật số: Những gợi mở từ Libra của Facebook

Ông Chu Tiểu Xuyên, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), cho rằng nước có thể thu được 1 bài học cho việc phát hành tiền kỹ thuật số từ hệ thống tiền tệ của Hồng Kông cho phép các “thực thể tài chính” phát hành giấy bạc (bank notes) được bảo chứng bởi tài sản của chính tổ chức đó.

Đây cũng là sáng kiến mới của ông về vấn đề tiền kỹ thuật số mà Trung Quốc muốn phát hành nhằm, theo sau đề xuất phát hành của tiền ảo Libra của Facebook.

Ông Chu, người ủng hộ kế hoạch phát tiền kỹ thuật số riêng của chính Trung Quốc, cho rằng, những nhà làm chính sách tại Bắc Kinh có thể học theo cả mô hình của Facebook và Hồng Kông.

Ông Chu cũng cho rằng 3 ngân hàng của Hong Kong, Bank of China (Hong Kong), ngân hàng HSBC và ngân hàng Standard Chartered, phát hành các loại giấy bạc của riêng mình và lấy nguồn dự trữ USD làm bảo chứng cho chúng. Còn Cơ quan Tiền tệ Hong Kông đảm bảo đồng Đô la Hong Kông (HKD) luôn ở mức 7,8 HKD đổi 1 USD. Bằng cách làm theo mô hình neo tiền tệ này, Trung Quốc có thể tranh được biến động lớn của thời kỳ đầu của việc phát triển tiền kỹ thuật số.

Tuy nhiên ông Chu không chỉ rõ rằng loại “thực thể tài chính” nào phù hợp cho việc phát hành tiền kỹ thuật số tại Trung Quốc.

Ông Chen Dafei, chuyên viên phân tích cấp cao của công ty chứng khoán Orient Securities cho rằng ông Chu có thể đang đề cập tới việc các công ty công nghệ như Alibaba và Tencent có thể được cho phép tham gia vào việc phát hành tiền kỹ thuật số chính thức tuy nhiên tiến hành như thế nào thì vẫn còn là một câu hỏi.

Alibaba và Tencent đã thiết lập 1 hạ tầng thanh toán kỹ thuật số với một lượng lớn người dùng khắp Trung Quốc mà chủ yếu là qua Alipay và Wechat Pay.

Không đồng tình với lập luận trên, ông Wei Tek Tsai, nhà nghiên cứu trưởng ở công ty Blockchain Tiande Technology, cho rằng việc phát hành tiền tệ kỹ thuật số vẫn sẽ chỉ giới hạn ở các ngân hàng trung ương và các ngân hàng thương mại khác.

Cũng theo ông Chu, Trung Quốc nên tham khảo sách trắng mà Facebook công bố tháng 6 vừa qua, vốn nói rằng Libra sẽ được neo với một rổ của các đồng tiền lớn và được quản lý bởi một thực thể phi lợi nhuận có trụ sở đặt tại Thụy Sĩ, được lập bởi 2 và nhiều các công ty bao gồm Visa, Mastercard, Paypal, eBay và Uber.

Ông Chu Tiểu Xuyên. Ảnh: SCMP.

Trong giai đoạn ban đầu của tiền kỹ thuật số, chính từ việc ngân hàng Nhân dân Trung Quốc không cấm các loại tài sản như Bitcoin đã dẫn tới việc đầu cơ tràn lan khiến giá cả dao động ở mức không kiểm soát được, sau đó nước này phải cấm giao dịch tiền ảo. Tuy nhiên, ngân hàng Trung Quốc đã bắt đầu tự mình nghiên cứu về đồng tiền ảo của riêng mình và họ cũng đã lập ra hẳn 1 việc để nghiên cứu các vấn đề về tiền ảo nhưng tiến độ vẫn còn khá chậm chạp.

Một thập kỷ trước, ông Chu cũng đã có ý tưởng về 1 loại tiền tệ toàn cầu dựa trên cơ chế rút vốn đặc biệt của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF). Ông cho rằng trường hợp Libra cũng cho thấy tiềm năng về một đồng tiền quốc tế mạnh mẽ mới, có thể trao đổi với đồng tiền của các nước và có tính toàn cầu.

Những loại tiền tệ như trên có thể giải quyết những thách thức liên quan đến thanh toán xuyên biên giới và làm yếu đi vai trò của các đồng nội tệ vốn không có giá trị ổn định. Việc này giống như việc USD được chấp nhận làm phương tiện thanh toán của các nước như Zimbabwe, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Trung Á.

Ông cũng nói thêm: “Facebook đã giới thiệu một khái niệm có thể ảnh hưởng lớn tới phương thức thanh toán xuyên biên giới truyền thống.”

Ông Wang Xin, trưởng nhóm nghiên cứu của PBOC, chia sẻ trong tuần trước rằng Hội đồng Nhà nước đã phê duyệt việc hợp tác với các định chế thị trường để nghiên cứu việc tạo ra tiền kỹ thuật riêng cho ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng lo ngại Libra sẽ ngày càng làm tăng ảnh hưởng của đồng USD.

Ông Wang cho rằng: “Nếu tiền kỹ thuật số neo chặt chẽ với đồng USD, nó có thể tạo ra viễn cảnh mà tiền tệ của các quốc gia sẽ cùng tồn tại với đồng USD kỹ thuật số”.

Nguồn SCMP

Thanh Bách