Sự thành công của một satrtup bao gồm nhiều yếu tố, trong đó bao gồm ý tưởng sáng tạo, độc đáo và kế hoạch kinh doanh bài bản. Tuy nhiên, con người mới chính là nguồn lực quan trọng nhất tạo nên sự thành công của một DN. Đối với các dự án khởi nghiệp, yếu tố con người chiếm đến hơn 90% thành công.
Con người là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với một DN nói riêng cũng như các startup nói chung. Yếu tố con người có mặt trong tất cả các hoạt động của một DN, đảm bảo cho DN hoạt động trơn tru. Yếu tố con người trong một startup chính là nhóm nhân lực cốt lõi bao gồm người sáng lập (founder), các nhân sự chủ chốt và thành phần không thể thiếu là mentor (người cố vấn).
Người sáng lập (founder) là người tìm ra các ý tưởng, các giải pháp và muốn phát triển nó trở thành một dịch vụ hoặc sản phẩm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Người ta thường nhắc nhiều đến founder của tổ chức và không thể phủ nhận được vai trò của founder trong việc góp phần đưa tổ chức từ phác thảo trên giấy đến tồn tại hiện thực. Do vậy, founder là linh hồn, là nhân tố quan trọng nhất dẫn tới sự thành công hay thất bại của một startup. Dự án khởi nghiệp nào cũng chung điểm xuất phát là chiếc bóng đèn lóe sáng trong khoảnh khắc, nhưng thành công lâu dài lại phụ thuộc bản lĩnh và khả năng của người thắp đèn.
Các nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến tố chất của nhà sáng lập. Ảnh minh họa
Đối với các nhà đầu tư, điều mà họ quan tâm đầu tiên không phải là ý tưởng sáng tạo hay một kế hoạch kinh doanh bài bản, mà chính là tố chất của những người sáng lập. Như Shark Dzung Nguyễn, GĐ Quỹ đầu tư CyberAgent Việt Nam và Thái Lan từng chia sẻ, đầu tư vào startup là đầu tư vào con người, đầu tư cho những giấc mơ lớn, từ đó tạo ra các Cty có giá trị, có khả năng thay đổi cuộc chơi toàn cầu. "Chúng ta có thể thay đổi được mô hình kinh doanh, sản phẩm, nhưng không thể thay đổi được con người. Nhà sáng lập là linh hồn của Cty, nếu thay đổi nhà sáng lập, thì nó đã chuyển thành Cty khác", Shark Dzung nhấn mạnh.
Khởi nghiệp là một quá trình đơn độc và dễ mất phương hướng, chính vì vậy khởi nghiệp không phải là con đường có thể tham gia một mình. Do đó, nhiều nhà sáng lập cần có một mentor để có thể có được định hướng phát triển tốt nhất.
Mentor được hiểu đơn giản là những người đưa ra định hướng, lời khuyến nghị cho Startup sau khi lắng nghe những vướng mắc, khó khăn khi khởi nghiệp. Trên thực tế, mentor có vai trò lớn hơn là một cố vấn cho startup. Đó vừa là một người đi song song với startup, không can thiệp quá sâu vào hoạt động khởi nghiệp của dự án, nhưng luôn theo dõi để dự án khởi nghiệp có hướng đi đúng và cơ hội thành công cao nhất. Một mentor của một dự án bất kỳ thường sẽ có kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn sâu về lĩnh vực liên quan đến dự án đó.
Mentor lý tưởng nhất là các doanh nhân có nhiều kinh nghiệm và thành tích trong kinh doanh. Đã có sự xuất hiện nhiều hơn của những doanh nhân tiền bối trong các sự kiện khởi nghiệp với vai trò diễn giả chia sẻ kinh nghiệm gây dựng sản nghiệp sau nhiều thập kỷ, truyền cảm hứng và định vị tầm nhìn đúng đắn cho các thế hệ khởi nghiệp tiếp nối.
Tuy nhiên, các startup khó có thể tìm kiếm được những mentor song hành ngay từ ngày đầu tiên. Họ có thể tận dụng những dịch vụ từ các cố vấn trong các vườn ươm hoặc hệ sinh thái khởi nghiệp. Ở đây vai trò của Nhà nước kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp nhằm giúp cho các startup thành công giai đoạn đầu rất quan trọng.
Vai trò của các nhà sáng lập startup là không thể phủ nhận. Nhưng cũng không thể không nhắc tới các nhân sự còn lại của một startup, bởi một DN muốn tồn tại và phát triển, thì không chỉ có riêng người đứng đầu. Với bất kỳ start-up, DN nào, muốn phát triển bền vững, lâu dài thì luôn cần một đội ngũ nhân sự tốt. Nhân sự không nhất thiết phải là người giỏi nhất, xuất sắc nhất mà phải phù hợp với định hướng của Cty.
Theo ông Phạm Anh Cường, GĐ quỹ đầu tư sáng tạo BestB, Founder& CEO của Flower farm, một trong những yếu tố quan trọng nhất là con người và để thu hút được những con người tài năng thì người sáng lập phải truyền được cảm hứng cho họ, lan tỏa được ý tưởng, sự độc đáo của mình để làm chất dẫn thu hút những con người này. “Con người mới tạo ra giá trị. Nếu giữ được chìa khóa là con người thì startup đấy dù như thế nào vẫn sống và phát triển được”, ông Cường nhấn mạnh.
