Là đầu tàu kinh tế, số lượng doanh nghiệp thành lập mới chiếm gần 30% cả nước, TP HCM có đủ nguồn lực, tiềm lực trở thành cái nôi thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển
Thời gian qua, phong trào khởi nghiệp (start-up) phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ ở cả nước, nhất là tại TP HCM. Thế nhưng, theo thống kê của các nhà nghiên cứu thị trường, nhiều công ty khởi nghiệp không có cơ hội kỷ niệm sinh nhật lần thứ 2 của mình và chỉ khoảng vài % số lượng doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp tồn tại đến năm thứ 5.
Nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, 11 tháng năm 2019, cả nước có 126.700 DN đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký là 1,57 triệu tỉ đồng và tổng số lao động đăng ký là 1,13 triệu lao động, tăng 4,5% về số DN, tăng 27,5% về vốn đăng ký và tăng 11,8% về số lao động so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng tại TP, đã cấp phép cho gần 40.000 DN với tổng vốn đăng ký đạt 592.910 tỉ đồng, tăng 2,3% về số giấy phép và tăng 24% về vốn.
Những con số này cho thấy số lượng DN khởi nghiệp, mới hoạt động trên thị trường tiếp tục gia tăng, riêng TP HCM đã chiếm gần 30% tổng số lượng DN khởi nghiệp trên toàn quốc. Ở Việt Nam nói chung và TP HCM nói riêng, thời gian qua, có nhiều chính sách hỗ trợ cộng đồng DN khởi nghiệp, các quỹ khởi nghiệp, vườn ươm khởi nghiệp, bên cạnh hàng loạt nhà đầu tư thiên thần, nhà đầu tư mạo hiểm…
Để khởi nghiệp thành công, doanh nghiệp rất cần sự tư vấn nghiên cứu về thị trường, am hiểu thị trường và học cách quản trị. Trong ảnh: Một nhóm bạn trẻ khởi nghiệp ở lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo ở TP HCM Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Đối với nhà đầu tư "thiên thần" thì giúp cho DN khởi nghiệp ngay từ khi kinh doanh. Có 3 bước từ ý tưởng kinh doanh: người sáng lập phải biết sản phẩm dịch vụ của mình là gì, vốn, cách thức triển khai kinh doanh, marketing… Để triển khai ý tưởng kinh doanh, hiện TP HCM đang làm rất mạnh và rất tốt khâu này.
Quá trình tiếp theo khi khởi nghiệp là vốn. Trước đây, các ngân hàng thương mại thường dựa nhiều vào tài sản thế chấp để cấp vốn cho DN khởi nghiệp. Gần đây, tư duy này đã thay đổi, khi ngân hàng cho vay dựa vào tính khả thi của dự án, giúp DN khởi nghiệp có cơ hội tiếp cận vốn ngân hàng. Chưa kể, hiện tại cũng có rất nhiều hình thức gọi vốn từ cộng đồng, các quỹ đầu tư, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp.
Trên địa bàn TP HCM, hiện có rất nhiều cuộc thi sáng tạo khởi nghiệp, nhiều CLB khởi nghiệp tạo nền tảng và cơ hội cho những bạn trẻ có ý tưởng, có tham vọng và muốn khởi nghiệp. TP HCM đang trở thành cái nôi của cộng đồng DN khởi nghiệp. Ngay các CLB khởi nghiệp cũng được thành lập ở nhiều trường đại học trên địa bàn, hoạt động khá mạnh và dần đi theo hướng chuyên nghiệp như một số nước, liên kết với DN để tạo điều kiện đưa mô hình khởi nghiệp ra thị trường, áp dụng vào thực tế. Sinh viên từ khi ngồi trên ghế nhà trường đã được hỗ trợ từ ý tưởng, triển khai, xây dựng kế hoạch và có thể thực thi nếu dự án đó khả thi.
Để khởi nghiệp ít rủi ro nhất
Tuy nhiên, đi liền với số lượng DN thành lập mới là những con số về DN phá sản, rời khỏi thị trường hoặc tạm ngưng hoạt động. Những số liệu thống kê được các tổ chức nghiên cứu công bố cho thấy gần như 90% DN khởi nghiệp thất bại sau 2 năm có mặt, các DN trụ lại sau 5 năm chỉ dưới 5%... Điều này phản ánh sự khắc nghiệt của thị trường.
Trên thực tế, hiện rất khó để tìm kiếm sản phẩm dịch vụ mới ra thị trường có sự khác biệt, độc đáo thu hút khách hàng, phần lớn dự án na ná, sao chép nhau. Như câu chuyện của Uber, Grab 5-6 năm trước khi bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam với mô hình vận tải công nghệ, lúc đó tài xế chạy xe công nghệ là nghề hấp dẫn nhưng giờ lại không hẳn; hay kinh doanh trà sữa đang suy thoái, nếu bạn trẻ khởi nghiệp mở tiệm trà sữa là coi như thấy trước thất bại…
Để khởi nghiệp thành công, DN rất cần sự tư vấn nghiên cứu về thị trường, am hiểu thị trường và học cách quản trị. TP có thể trở thành cái nôi của cộng đồng DN khởi nghiệp bằng cách hỗ trợ thông qua những chính sách khuyến khích các đơn vị tư vấn, kể cả trong nước và nước ngoài tham gia cung cấp thông tin thị trường, xu hướng; thúc đẩy các quỹ hỗ trợ, vườn ươm khởi nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn để hỗ trợ DN.
Ngay trong khâu quản trị DN hiện cũng rất yếu. Nhà nước có thể hỗ trợ về quản trị nhân sự, pháp lý, nguồn vốn, công nghệ thông tin. Nhiều DN chỉ đặt mục tiêu kinh doanh, kiếm tiền nhưng năng lực quản trị, pháp lý rất yếu liên quan đến hợp đồng, lao động, bảo hiểm… TP HCM có thể hỗ trợ thông qua các chương trình đào tạo ngắn hạn, dài hạn cho DN khởi nghiệp, doanh nhân; thậm chí có mô hình thực tập, ứng dụng vào thực tế như việc kết nối các trường đại học với DN đang hoạt động trên thị trường, thành lập các quỹ hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
Ở góc độ khác, làm ra sản phẩm mà không bán được, DN khởi nghiệp cũng khó tồn tại. Do đó, TP HCM có thể hỗ trợ thông qua các chương trình đào tạo, hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm. TP phải trở thành cái nôi khởi nghiệp của cả nước, nhất là trong xu hướng phát triển của công nghệ 4.0 và TP đang có nhiều chương trình, kế hoạch hành động để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, robot… vào các hoạt động.
Phát triển TP HCM trở thành trung tâm tài chính cũng là cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp khởi nghiệp.
Đơn vị đồng hành:
